Katliam Yasası’nın Devamında Valiliğin Toplama Talimatı ve Besleme Yasakları

Geçtiğimiz güne Valisi Davut Gül köpekleri hedef alan yeni bir talimatı ile uyandık. Davut Gül İstanbul ilçe belediyelerine sokakta yaşayan köpekleri mayıs ayının sonuna kadar toplatılması gerektiği aksi takdirde yargı yoluna başvuracağını duyurdu¹.

Bu uygulamanın dayanağı Katliam Yasası’nın aktivistler ve gönüllüler tarafından en çok eleştirilen maddelerinden biri olan 13 ve 14. maddeleri. Bu maddelere göre nüfusu 25 000’i geçen belediyelere 2028’in son gününe kadar bünyelerindeki sokak köpeklerini toplama sorumluluğu yüklüyor. Tarım ve Orman Bakanlığı 12.02.2025 tarihinde valiliklere illettiği talimatla belediyelere verilen sürenin 2028 yılının sonu olmadığını, 2028 yılına kadar köpeklerin denetlenmesi ve toplaması gerektiğini, köpekleri yaşam alanları olan sokaklara bırakan belediyelere köpek başına 71 bin 965 TL idari para cezası kesileceğini bildirmişti².

Bu talimat bir ölüm fermanından farksızdır. HAKİM (Hayvan Hakları İzleme Komisyonu) raporuna göre Türkiye’deki barınak kapasitesi 89 bin 451 köpek alabilirken toplam köpek sayısı Tarım Orman Bakanlığının verilerine göre 4 milyondur³. Bu orantısızlık İstanbul’da da farklı değil. Yani bu talimat yalnızca bir toplama talimatı değil, belediyelerden hayvanları toplayıp yer kalmadığında ise öldürmesi öngören bir ölüm fermanıdır. Bu fermana karşı aktivistler ve gönüllüler kadar belediyelerde tepki göstermeli ve tarihin doğru tarafında durarak mahale sakinlerini mahallelerinden, hayatlarından koparılmamalıdır.

Katliam Yasası’nın Ardından Neler Oldu

Katliam Yasası olarak geçen 7527 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun çıkmasından bu yana sokakta yaşayan hayvanlar üzerindeki şiddet ve baskı katlanarak arttı. Devletin yasama ve yargı eliyle uyguladığı bu baskılara rağmen gönüllüler sokağın sakini olan hayvanları vermemek için gerektiğinde kendilerini siper ettiler. Bunun karşın İstanbul Valiliği 02.072025 tarihinde köpeklerin ‘‘aşırı beslenmesini’’ engellemek adı altında karar aldı.

Bu kararda ‘‘özellikle sağlık ve eğitim kurumları, havalimanları, ibadethaneler, park bahçe, yol kenarları, oyun alanlarında sahipsiz köpeklere yönelik kontrolsüz beslemeye müsaade edilmemesi’’ cümlesi geçiyordu. Bu kararda iki büyük sorun var. Birincisi kontrolsüz beslemenin sınırının belirsizliği, ikincisi de kararda sayılan alanların şehrin neredeyse tamamını oluşturması. Yani bu karara aslında hemen hemen İstanbul’un hiçbir yerinde hayvan beslenmesine izin verilmemesi öngörüyordu⁴. Ayrıca kararın devamında Valilik tüm sorumluluğu belediyelere atarak, belediyeler ile vatandaşlar arasında çatışma çıkarmayı hedefliyor.

İstanbul Valiliği’nin kararından sonra ABB’nin onayı ile Ankara Valiliği benzer bir karar alarak sokakta yaşayan köpeklerin beslenmesini yasakladı. Bu karara karşın Ankara Barosu Hayvan Hakları Merkezi Başkanı Tuğba Gürsoy “Uygulamanın hukuki bir temelinin de olduğunu söylemek mümkün değil. 5199 Sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’nda “hayvanların gözetilmesi” ilkesi yer almaktadır ve bu uygulama bu ilkeye ters düşmektedir. Dolayısıyla bu karar hukuka da vicdana da aykırı’’ değerlendirmesini yaptı⁵.

Besleme Yasaklarındaki Son Durum

Ankara’daki besleme yasağı hukuki mücadele sayesinde 12 Mart 2026’da mahkeme tarafından iptal edildi. İstanbul’da ise hukuki süreç devam etmekte. Afyonkarahisar’da ise 5 Eylül 2025’ten beri İstanbul’daki ile benzer yasak uygulamada⁶. Bu yasaklar bize gösteriyor ki iktidar sokakta yaşayan hayvanların yaşamlarını tehdit eden politikalarını uygulamak için onları koruyan, besleyen gönüllüleri ve iktidarın bu politikalarına muhalif belediyeleri cezalandırmak istiyor. Lakin bu politikalar gönüllüleri yıldırmıyor aksine mücadele etmeye itiyor ve sonucunda ise Ankara’da olduğu gibi iktidara geri adım attırıyor.