Niğde’de Yeni Jeotermaller, Obruklar ve Kuraklığın Ayak Sesleri

Niğde’de Yeni Jeotermaller, Obruklar ve Kuraklığın Ayak Sesleri

Niğde’de 17 adet jeotermal kaynak ve doğal mineralli su arama sahası ihale yoluyla satışa çıkarıldı, bahse konu olan ihale 15 Nisan 2026 tarihinde yapılacak¹. Satışa çıkarılan toplam alan 65 bin hektardan fazla bu da Niğde’nin yüzölçümünün yaklaşık %9’una tekabül ediyor. Halihazırda tarım ve hayvancılık için kullanılan bu alanların satışa çıkarılması, oralarda şirketlerin kaynak arama çalışması için sondaj kuyusu açabileceğini gösteriyor.

Sondaj Kuyuları ve Yeraltı Suları

İhalenin mantığı şöyle işliyor; jeotermal kaynak ve doğal mineralli su arama sahası olarak tanımlanan yerler devlet tarafından (bu durumda Niğde İl Özel İdaresi) satışa çıkarılıyor, şirketler de bu alanların ruhsatını açık ihale usulüyle belirli bir süre kullanmak için satın alıyor². Şirketler burada belirlenen sondaj noktalarında sondaj kuyuları açıyor ve kaynak arama çalışmalarını başlatıyor. Türkiye’de şu ana kadar yapılmış sondaj faaliyetlerinin yeraltı sularının aşırı tüketimine sebep olduğuna, kullanılan ağır metallerin suyu ve toprağı kirlettiğine dair pek çok rapor var³. Niğde gibi elma ve patates üretiminin çok yoğun yapıldığı bir yerde -Türkiye’nin elma üretiminin %25’ini Niğde karşılıyor.- suyun ve toprağın ne kadar önemli olduğu tartışılmaz bir gerçek.

İklim Kriziyle Kuraklaşan İç Anadolu

Son çalışmalar Türkiye yüzölçümünün yaklaşık %70’inin şiddetli veya daha kötü bir kuraklık kategorisine girdiğini gösteriyor. Özellikle İç Anadolu’da son 65 yılın en düşük yağışlarını görüyoruz⁴. Önümüzdeki yıllarda İç Anadolu’da sıcaklıkların daha yüksek, yağışların olması gerekenden daha erken ve daha az olmasıyla kuraklığın şiddetinin artacağı öngörülüyor⁵. Tarımda artık alışılageldik yöntemlerin işe yaramayacağını ve kentlerde su kesintilerinin sıklaşacağını söylemek mümkün. Fakat bir yandan geleceğin bugünün içinde şekillendiğini; yeraltı sularını, toprağı tehdit eden engelleyebildiğimiz her eylemin değer taşıdığını unutmamamız gerekiyor.

Metafor Olarak “Obruk”

Metafor Olarak “Obruk” İç Anadolu’nun pek çok yerinde özellikle Konya Havzası’nda yanlış tarım politikaları, enerji santralleri için açılan sondaj kuyuları gibi sebeplerle yeraltı sularının kontrolsüz tüketilmesiyle birlikte obruk oluşumlarında artış gözlemlendi. Niğde’de de son birkaç yılda 2 yeni obruk tespit edildi⁶.

Obruklar iklim krizinin ve kuraklığın ulaştığı noktaya dair çok somut bir manzara ortaya koyuyor. Metrelerce uzanan ve derinleşen karanlığıyla obruklar bize sorunun tam da burada, içimizde; her gün yeni bir yerin talana açılmasıyla büyüdüğünü hatırlatıyor. Bu karanlığın nereye kadar devam edeceğini bugün ekolojik yıkımın sebeplerini anladığımız ölçüde, sonuçlarıyla yüzleştiğimizde ve verdiğimiz mücadeleyle biz belirleyeceğiz.